Onlangs vroegen wij via een enquête in de praktijkflits jullie mening over natuurinclusieve landbouw. Wij kregen veel waardevolle antwoorden, bedankt! Daarmee kunnen we verder werken aan een goede aanpak om onze deelnemers beter te ondersteunen op het gebied van biodiversiteit en het sluiten van kringlopen.

Natuurinclusief kan op veel manieren

Veel van de respondenten passen op een of andere manier al natuurinclusieve landbouw toe op hun bedrijf. Daaruit blijkt dat iedere agrariër kan werken aan het vergroten van de biodiversiteit en/of het sluiten van kringlopen, passend bij zijn eigen bedrijfsvoering. Vaak genoemde maatregelen zijn bijvoorbeeld akkerrandenbeheer, kruidenrijk grasland en efficiënter omgaan met mineralen door preciezer te bemesten. Andere toepassingen die door de respondenten (waarvan 78% deelnemer aan VKO) werden genoemd zijn onder meer:

  • Weidevogelbeheer
  • Fruit- en notenbomen planten ten behoeve van biodiversiteit
  • Perceel inrichten als hooiland
  • Bufferstrook langs grasland om verliezen te verminderen
  • Houtwal voor vogels, insecten, groei van kruiden en planten
  • Natuurgrond beheren
  • Vruchtwisseling

Joke Kottelenberg (de Twentse boerin) van Zuivelboerderij Effink uit Markelo wil graag meer weten over het sluiten van kringlopen gaf ze aan in de enquête natuurinclusieve landbouw. Desgevraagd stelt ze dat ze het wel belangrijk vindt dat er wordt beloond naar inspanning. “Neem bijvoorbeeld bloemrijke akkerranden. Ik vind de compensatie daarvoor niet in verhouding met het extra werk voor ons. Ook betekent het vrijhouden van een bredere akkerrand dat wij mogelijk voer moeten aankopen. Dan werkt deze natuurinclusieve maatregel juist averechts is mijn mening, want voer aankopen is niet echt goed voor het milieu. Dat is vaker bij maatregelen, CO2-uitstoot versus beweiden bijvoorbeeld.” Melkveehouderij Effink wordt langzaam omgevormd naar een multifunctioneel boerenbedrijf met een hazelnootplantage, strokenteelt, boerderijeducatie en diverse activiteiten. “Voor de plantage volgen we bijvoorbeeld een cursus Voedselbossen, maar daar zijn dan vooral mensen die er geen inkomen uit hoeven halen. Dat kenmerkt voor mij het probleem, wij willen wel aan de slag met natuurinclusieve landbouw maar daar moet een goed verdienmodel tegenover staan. Niet als hobby, beroepsmatig.”

Meer doen, maar hoe dan?

De meerderheid van de respondenten wil meer doen aan het sluiten van kringlopen (78%) en het vergroten van biodiversiteit (57,9%). Maar de weg ernaar toe is soms moeilijk, zo blijkt uit de antwoorden. Er is vooral behoefte aan een helder verdienmodel (63%), beleidsmatige ruimte (57,9%) en ervaringen van collega’s (52,2%). Ook ontbreekt het soms aan de juiste kennis, 42 procent wil meer informatie. Die laatste kunnen en willen we vanuit Vruchtbare Kringloop Overijssel faciliteren.

Mogelijk worden we daarin geholpen door LivingLab, een initiatief van LTO Noord en provincie Overijssel om natuurinclusieve landbouw te stimuleren. Duidelijk is dat er dan volgens jullie ook meer aandacht moet komen voor een goed verdienmodel en meer ruimte op het gebied van wet- en regelgeving.

Melkveehouder Stan Bosman uit De Krim (Hardenberg) vindt dat natuurinclusief beleid te onsamenhangend is en wil een meer integrale aanpak. “Neem bijvoorbeeld weidevogelbeheer. Er zijn subsidies voor plasdras en creëren van ruigte om de weidevogel te lokken. Maar aan de andere kant moet mest in de grond worden geïnjecteerd en verdichten we de bodem met te zware machines zodat diezelfde weidevogel niet meer bij zijn voedsel kan komen. Er zit een spagaat. Bosman heeft brede bloemrijke akkerranden, bufferstroken langs het grasland en past een extensief maaibeleid toe langs sloten. Hij wil graag nog meer doen om de biodiversiteit op zijn bedrijf te vergroten en kringlopen te sluiten. “Ik denk dat we die kant op moeten, als we willen blijven boeren. Dan is het wel aan de overheid om ons meer beleidsmatige ruimte te geven zodat ook een helder verdienmodel kan ontstaan. Zorg dat 25 procent in de supermarkt uit lokale en/of biologische producten bestaat, dan ontstaat het aanbod en een eerlijke prijs voor de boer vanzelf.”

Kennisgroep

Vanuit Vruchtbare Kringloop Overijssel blijven we jullie op verschillende manieren informeren over het sluiten van kringlopen en het vergroten van biodiversiteit. Door demo’s kruidenrijk grasland en precisiebemesting te organiseren bijvoorbeeld (check dit filmpje over spaakwielbemesting op ons VKO-maisperceel). Of door een kennisgroep natuurinclusieve landbouw op te starten. Via onze praktijkflits houden we jullie op de hoogte van interessante artikelen of video’s op het gebied van natuurinclusieve landbouw.

Reageren of meedenken? Neem dan contact op met projectleider Michaela van Leeuwen via mavleeuwen@projectenltonoord.nl.