Zorgen om het gewas door groot neerslagtekort

//Zorgen om het gewas door groot neerslagtekort

Zorgen om het gewas door groot neerslagtekort

Gemiddeld kent Nederland in de zomer een neerslagtekort van ongeveer 100 mm . Afgelopen periode is het neerslagtekort opgelopen tot ruim boven de 200 mm. Tijdens een studiegroep bijeenkomst van Vruchtbare Kringloop Overijssel was ‘watertekort’ dan ook het onderwerp van de middag. Onder begeleiding van Matheijs Pleijter, adviseur bij Aequator Groen & Ruimte bv, bracht de studiegroep een bezoek aan het bedrijf van Jan Hemstede in Ommen. “Droogteperiodes als deze komen ongeveer 1 keer per 10 jaar voor.”

In de toekomst verwacht het KNMI meer lange, droge periodes. Naast de langere periodes van droogte zal er meer neerslag vallen in een korter tijdsbestek. Maar hoe komt het dat in het ene perceel een duidelijk verschil in droogte te zien is, terwijl in een ander perceel het gewas geen last lijkt te hebben? Die vraag stond maandag 9 juli centraal. Volgens Pleijter zegt de hoeveelheid neerslag niet alles. Of er daadwerkelijk vocht te kort voor de gewassen optreedt en in welke mate is afhankelijk van de grondsoort en het vochtleverend vermogen van de bodem.

Vochtleverend vermogen
Pleijter vertelt de aanwezigen dat de vochtlevering van het bodemprofiel en de diepte van de beworteling bepalend is of het gewas schade ondervindt van de droogte. “De waterstand in de bodem moet voor de wortel van het gewas hoog genoeg zijn om erbij te kunnen. De grondwaterstand is op veel plekken nu een stuk lager dan gewenst en dus onbereikbaar voor de wortels van het gewas. Een extra belemmering is wanneer de bodem teveel storende lagen bevat en het voor de wortels moeilijker is om diep in de grond te komen.”

Organische stof
Veel organische stof zorgt voor het verbeteren van het vochtleverend vermogen van de bodem. “De organische stof zorgt dat de bodem losser is en daarom beter bewortelbaar. Hoe dieper en intenser het gewas kan wortelen, hoe dieper de zone is waar vocht uitgehaald kan worden. Door het organische-stofgehalte in de bodem te verhogen, verbetert de sponswerking van de bodem.”

Maatregelen
Volgens Pleijter is het lastig om op dit moment nog bij te sturen. Maatregelen voor een mogelijk neerslagtekort kunnen het beste genomen worden aan het begin van het seizoen. “Naast het werken aan een betere bodemstructuur, is een eenvoudige oplossing om een stuw te plaatsen wanneer het perceel naast een sloot ligt. Wanneer het veel regent, kan het water vastgehouden worden. Een andere, meer kostbare oplossing, is onderwaterdrainage. In droge periodes kan het perceel middels drains met slootwater worden geïnfiltreerd.”

In de praktijk bij Jan Hemstede
De percelen van Jan Hemstede liggen vrijwel rondom zijn bedrijf. Het gebruik van een beregeningsinstallatie is goed toe te passen. Wel zit hij eraan te denken om in de toekomst over te gaan op onderwater drainage. “Maar dat is wél een hele investering”, aldus Hemstede.

Tijdens de bijeenkomst is een perceel op diverse plekken bekeken. De verschillen waren duidelijk te zien. Per plek geeft Matheijs Pleijter aanbevelingen.
Plek 1: Het gewas heeft het vocht al verbruikt, de bovenste 30 cm is droog. De beworteling is mooi homogeen, er lopen overal wortels. Wanneer het nog langer droogt blijft, is het een serieus   probleem voor dit gedeelte van de bodem. Om dit perceel droogte bestendig te maken moet prioriteit gelegd worden op beworteling en het organisch stofgehalte.
Plek 2: Geen storende lagen zichtbaar. Het grondwater is dieper dan 70 cm. Dit zou een plek kunnen zijn om drainage aan te leggen zodat het grondwater niet dieper wegzakt dan 60 cm. Het nadeel is dat er veel buisjes in de sloot komen te liggen.
Plek 3: De grond ligt hier hoger, onkruid is hier een probleem. De wortels zijn in bundels te zien, niet zo mooi verspreidt als voorin het land. De bewortelbare diepte kun je beïnvloeden, minder maaien = meer wortelgroei. Dit stuk grond is beregend.

Plek 1

Plek 2

Plek 3

2018-07-27T14:31:24+00:0027 juli 2018|